Stommetje spelen loont

Column door Peter R. de Vries

De 25-jarige Nadia van de Ven werd op 1 oktober 2002 in een studentenhuis aan de Utrechtse Weerdsingel doodgeschoten door haar huisbaas, de toen 29-jarige Pascal F. Aan het levensdelict was een onbetekenend woordenwisselingetje voorafgegaan over een wasdroger en wat katten in de huurwoning.

De derdejaars studente informatica was doodgeschoten met een uzi (pistoolmitrailleur), het was bijna een standrechtelijke executie. F. vluchtte aanvankelijk, maar werd later aangehouden en het bewijs tegen hem was overstelpend. Uit het onderzoek kwam naar voren dat hij snel gekrenkte, gestoorde persoonlijkheid is die bijvoorbeeld ook tegen zijn eigen moeder flink geweld gebruikte.

Toen het Forensisch Instituut de op de plaats delict gevonden hulzen en munitie onderzocht, deed men een bijzondere ontdekking. Met de gebruikte pistoolmitrailleur was zeven jaar eerder, eind november 1995 aan de Horalaan in Ede, nog een moord gepleegd.

’Proefmoord’

Het betrof de 31-jarige verzekeringsagent Anton Bussing, die zittend in zijn Ford Mondeo van dichtbij was doodgeschoten, terwijl hij daar – wachtend – de krant zat te lezen. Ook deze moord vertoonde kenmerken van een executie. De politie zou later spreken van een ’proefmoord’.

Bussing was een man van onbesproken gedrag, elk motief ontbrak en men kon de mysterieuze liquidatie niet oplossen. Maar nu vielen de puzzelstukjes in elkaar. De moord kon worden gelinkt aan Pascal F., die vlakbij de Horalaan in Ede op de Mauritskazerne gelegerd had gezeten en ook vertrouwd was met de werking van een uzi.

Het vermoeden dat F. een dubbele moordenaar moest zijn, werd sterker toen bij huiszoeking bleek dat de hulzen van beide moorden niet alleen uit dezelfde uzi afkomstig moesten zijn, maar dat er ook nog frappante overeenkomsten waren tussen de gebruikte en voorradige munitie.

Het vermoeden dat F. een dubbele moordenaar moest zijn, werd sterker toen bij huiszoeking bleek dat de hulzen van beide moorden niet alleen uit dezelfde uzi afkomstig moesten zijn, maar dat er ook nog frappante overeenkomsten waren tussen de gebruikte en voorradige munitie.

Daarnaast wees onderzoek uit dat het gebruikte kruit bij beide moorden qua kleur, morfologie en productieperiode met elkaar overeenstemde. Zoiets kan geen toeval zijn en dat vond ook de rechtbank in Utrecht, die de ontkennende F. voor beide moorden tot levenslange celstraf veroordeelde.

Afgelopen maanden diende voor het gerechtshof in Arnhem het hoger beroep en passeerden deze tragedies opnieuw de revue. En hoewel F. nog steeds ontkende en het bewijs voor de moord op Nadia overtuigender was dan de ogenschijnlijk motiefloze moord op Bussing, was er weinig twijfel dat F. voor beide delicten weer levenslang zou krijgen.

Want, zo redeneerde iedereen, als hij de moord op Bussing niet heeft gepleegd en beweert dat hij in 1995 niet in het bezit was van de – nooit teruggevonden – uzi, laat hij dan eens vertellen wie dat wapen dan wel had of van wie hij het heeft gekocht! Dan kun je jezelf makkelijk ontlasten. Wie houdt er nou een moordenaar uit de wind als je op het punt staat zelf – onschuldig – voor dat misdrijf te worden veroordeeld? Niemand natuurlijk.

Dus van een verdachte die desondanks weigert een verklaring af te leggen, kun je veilig aannemen dat hij het ten tijde van de moord zélf had. En Pascal F. zweeg en bleef stug ontkennen dat hij het wapen überhaupt ooit in bezit heeft gehad, hoewel het bewijs daarvoor in de moordzaak van Nadia al dubbel en dwars was geleverd.

Onvoldoende bewijs

Het hof vond echter niet dan één plus één twee was. Men oordeelde dat F. wél met de uzi de moord op Nadia heeft gepleegd, maar vond dat er onvoldoende bewijs was dat F. ook Anton Bussing had omgebracht, terwijl toch vaststaat dat de verzekeringsagent met hetzelfde wapen is vermoord.

Onder het motto dat niemand bewijs tegen zichzelf hoeft aan te dragen overwoog men in het arrest dat ’niet van de verdachte kan worden geëist dat hij opheldering verschaft over het verkrijgen van het vuurwapen waarmee beide moorden zijn gepleegd… het in het bezit hebben van het vuurwapen is door hem immers stelselmatig ontkend’.

Tja. Juridisch is het arrest van het hof goed te verdedigen, zo luidt de wet nu eenmaal. Maar moreel niet. Net als in de zaak van de drie Nomads die vorig jaar in hun motorclubhuis in Oirsbeek werden omgebracht – en waarbij hun clubgenoten door simpelweg te zwijgen voor twee van de drie moorden vrijuit gingen – blijkt dat er voor een verdachte veel valt te winnen als hij stommetje speelt, botweg ontkent wat reeds is bewezen en vervolgens geen antwoord of uitleg hoeft te geven op vragen die een onschuldige zo zou kunnen beantwoorden.

Pascal F., een levensgevaarlijke psychopaat, leverde dit principe bij het hof onlangs twintig jaar cel op in plaats van de eerder opgelegde levenslange celstraf bij de rechtbank. En de laffe moord op Anton Bussing blijft nu formeel onopgelost.

Bitter. Heel bitter.

 

Column Peter R. de Vries

De Telegraaf 5 juni 2005

Comments are closed.